art1_1

Lęk społeczny w znaczeniu klinicznym (przynoszącym znaczne trudności) oznacza wyraźny i długotrwały strach przed jedną lub większą liczbą sytuacji społecznych lub sytuacji publicznego wykonywania czynności, w których osoba jest eksponowana wobec nieznanych osób lub narażona na możliwe ocenianie przez innych. Osoba obawia się, że będzie zachowywać się w taki sposób (okaże objawy lęku), że będzie to upokarzające lub krępujące (wg klasyfikacji DSM IV).

Największa obawa osób doświadczających lęku społecznego dotyczy tego, co inni sobie o nich pomyślą.  Częstym objawem jest patrzenie na siebie samego jak na „obiekt” społeczny, jakby  człowiek sam widział (i oceniał) oczami innych.

Doświadczanie lęku społecznego obejmuje trzy składniki, które wzajemnie na siebie wpływają:

art1_2

 

Epidemiologia lęku

Jeśli nie różnisz się od większości ludzi, to zapewne wiele razy doświadczyłeś lęku przed byciem ocenianym przez innych. Lęk społeczny jest częścią normalnego życia. Jednak dla niektórych osób jego natężenie poważnie dezorganizuje życie i przynosi mnóstwo cierpienia, jest jedną z najczęściej spotykanych trudności psychicznych (po depresji i nadużywaniu alkoholu).

* 2-3% populacji na świecie doświadcza lęku społecznego w stopniu utrudniającym życie; w  Polsce 1,8%

* 13,3% osób doświadczyło w ciągu życia przynajmniej raz znaczącego epizodu lęku społecznego,       który utrudniał im życie

 

Przyczyny lęku społecznego

Osoby cierpiące z powodu lęku społecznego często obwiniają siebie za swoje problemy. A czynników przyczyniających się do rozwoju lęku społecznego może być klika:

 

art1_3

 

  • genetyka – badania potwierdzają rolę składnika genetycznego u niektórych osób doświadczających lęku społecznego
  • środowisko rodzinne – rodziny osób z lękiem społecznym miały mniejszą niż przeciętna tendencję do spędzania czasu z innymi ludźmi; jeden z rodziców mógł być bardzo krytyczny, wtedy dziecko nauczyło się, że ludzie są krytyczni; rodzice, którzy sami doświadczali lęku w kontaktach z ludźmi unikali spotkań towarzyskich, a dziecko przez obserwację zachowań bliskich osób, słuchanie ich ostrzeżeń, nauczyło się, że kontakt z innymi ludźmi jest zagrażający
  • ważne doświadczenia – traumatyczne wydarzenia w życiu danej osoby mogły sprawić, że dopiero od tego momentu zaczęła ona odczuwać lęk społeczny, np. u dziecka, który jest w jakiś sposób „inne” od rówieśników (niski status społeczny rodziny, jąkanie się, przeżycie ataku paniki w sytuacji społecznej, i in.) mogły zainicjować problemy związane z lękiem społecznym

Nie wszystkie te czynniki są istotne w jednakowym stopniu dla każdej osoby doświadczającej leku społecznego. Najprawdopodobniej większość osób z lękiem społecznym urodziła się z tendencją do nieśmiałości i do wycofywania się z nowych sytuacji (genetyka). Jeżeli w trakcie dorastania osoby te doświadczyły szczególnych przeżyć, wtedy nauczyły się dysfunkcjonalnego myślenia (o własnej osobie, wyobrażenia krytycznej oceny przez innych, wyobrażenia negatywnych konsekwencji tej oceny), efektem czego są objawy lęku i charakterystyczne zachowania zabezpieczające, aby tego lęku uniknąć.

 

Ale jest dobra wiadomość, ponieważ WSZYSTKIEGO, CZEGO CZŁOWIEK SIĘ NAUCZYŁ, MOŻNA SIĘ ODUCZYĆ! A o  tym, jak leczyć lęki i radzić sobie z dysfunkcjonalnym myśleniem i zachowaniami unikowymi charakterystycznymi dla lęku społecznego opiszę w kolejnym artykule pod tym linkiem: leczenie leków i nerwic

Renata Kwiatkowska